नयाँ नेपाली चलचित्रः निर्देशक देउवा, नायक प्रचण्ड, निर्माता भारत

नयाँ नेपाली चलचित्रः निर्देशक देउवा, नायक प्रचण्ड, निर्माता भारत

२०७३ असार २०

सानोमा कलाकार हुने औधी रहर थियो, माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डलाई । पार्टी मुख्यालय पेरिसडाँडामा एकदिन चलचित्रका समग्र समस्या सुन्ने क्रममा प्रचण्डले आफ्नो सानो छँदाको रुचि राखेपछि सामुन्ने रहेका दुईदर्जन कलाकार दंग परे । केही महिनाअघिमात्रै प्रचण्डको अर्को रुचि पनि अभिव्यक्त भयो, साहित्यकारको कार्यक्रममा उनले साहित्यकार नै बन्ने रहर जागेको सुनाए – कलाकार हुन छिनमै हाँस्न, रुन र रिसाउन सक्नुपर्छ । बहुरुपी प्रचण्डमा यी तीनैवटै गुण भेटिन्छन् । परिस्थिति अनुसार उनी छिनमै हाँस्न, छिनभरमै नाच्न, रुन, रिसाउन र धम्क्याउन सक्छन् । यो क्षमता देखेर कतिपयले प्रचण्डलाई “कलाकार बन्नुपर्ने मान्छे” भन्छन् । तर प्रचण्डको यसमा पनि फ्युजन हुनसक्छ । प्रचण्डलाई लाग्दो हो, एक्काइसौं शताब्दीमा राजनीति र कलालाई फ्युजन गरेमात्र क्रान्ति हुनसक्छ । आजसम्मका नेताहरु कलाकार हुन नसकेरै असफल त भएका होइनन् ? त्यसैले उनी नेता र कलाकार दुवै हुन् । नेपाली चलचित्रले उचाइ नलिइरहेका बेला नेपाली राजनीतिका एक गजबका ‘नायक’ हुन, प्रचण्ड । जसले नेपाली राजनीतिलाई मनोरञ्जन उद्योग बनाइरहेका छन् ।
तीन दशकसम्म माओवादीको शक्तिशाली अध्यक्ष बनेका र १० बर्षे सशस्त्र द्वन्द्वको एकछत्र नेतृत्व गरेका प्रचण्डप्रति नेपाली जनताको बेग्लै आशा थियो । जुन अहिले पनि छ । तर, दोस्रो जनआन्दोलनपछि सिंहझैं उदाएका प्रचण्ड पछिल्लोपटक दाह्रा काटिएझैं देखिएका छन् । हात्ती आयो हात्ती आयो फुस्सा भन्ने पारा देखियो, प्रचण्डमा । झनपछि झन उनको व्यक्तित्व खस्कँदो छ । बिपक्षीले उनको बोली र कार्यशैलीप्रति पटकपटक व्यंग्य गर्दै आएका छन् । दोहोरो–तेहोरो भूमिकाका कारण आफ्नै दलभित्र पनि प्रचण्डविरुद्ध औंला सोझिन थालेका छन । उनको चतु¥याईंका कारण पटकपटक धोका खाएकाहरु अब उनलाई पत्याउन तयार छैनन । गणतन्त्र स्थापनापछि धेरै टेक्निक, छलछाम, तिक्डम, कूटिल चाल र षड्यन्त्रको पीडित राजनीति नै छ । खासगरी सत्ता र सरकारकै खेलमा बितेको १० बर्ष यसो भइराख्यो । चेस गेम र बागचालमा जस्तो एउटाले अर्कोलाई खाने, खान नसके रोकेर भने पनि राख्ने खेल चल्यो, त्यसको सबैभन्दा अग्रपंक्तिमा देखिए, प्रचण्ड । उनले सबैतिर किचलोमात्र राखेका छन् । संविधान बनाएर आर्थिक क्रान्ति गर्नेदेखि नेपाललाई सिंगापुर बनाउनेसम्मका ठूला कुरा गरे । तर, आफ्नो परिवार समेत बनाउन नसकेको आरोप प्रचण्डमाथि लाग्ने गरेको छ ।
एकातिर प्रचण्ड प्रधानमन्त्री ओलीलाई ‘तपाईंकै नेतृत्वमा राष्ट्रिय सरकार मान्न तयार छौँ’ भनेर अल्मलाइरहेका छन्, अर्कोतिर आफ्ना प्रिय पात्र कृष्णबहादुर महरालाई लगाएर भारत र चीनसँग वार्ता गरिरहेका छन् । यो भन्दा ठूलो कलाकारिता के हुन सक्छ ? शेरबहादुर देउवा उनका निर्देशकझैँ देखिएका छन् ।
हो, संविधानसभा माओवादीको युद्दको माग थियो । जसलाई २०६२/६३ को जनआन्दोलनले पनि अनुमोदन गरिदियो । तर, माओवादी संविधान निर्माणमा गम्भीर देखिएन । बरु, सरकार ढाल्ने र बनाउने खेलकै सारथी बन्यो । बाठो बन्न खोज्दा उसले सात बल्ड्याङ खायो । देशको मुल राजनीतिदेखि सत्ता सञ्चालनमा समेत उसको असफलता देखियो, परिणामतः माओवादी आफैमा चिराचिरा भयो । तर, संविधान जारी भएसँगै माओवादी सत्तामा यसरी उदायो कि उपराष्ट्रपति, सभामुख, सरकारका मुख्य मन्त्रालय आज उसकै भागमा छ । यो सबै काँग्रेसको राजनीतिक बेइमानीको उपज थियो । पूर्वसहमति अनुसार काँग्रेस र एमालेमिलेको भए प्रचण्डको पार्टीले आज यो हैसियत पाउने थिएन । किनकी सत्ताबाहिर हुँदाको पीडा हिजो प्रचण्डले जसरी भोगेका थिए, आज काँग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाले उसैगरि भोगिरहेका छन् ।
तर, विडम्वना यस्तो देखियो कि प्रचण्डलाई सत्ताको यो बाँडफाँडले मात्र चित्त बुझेको छैन्, उनलाई आफै प्रधानमन्त्री बन्न परेको छ । अर्थात उनले ओलीको कुर्सीमा धाबा बोल्न थालेका छन् । ओली सरकार रहने या नरहने भन्नेमा फेरि एकपटक प्रचण्डकै कारण देशको केन्द्रीत छ । हो, एमाले र माओवादी फरक पार्टी हुन्, कम्युनिष्ट पार्टी भए पनि यी दुईका लक्ष्य र गन्तव्य फरक फरक छन् । स्वभाविक रुपमै माओवादीले माया गरेर केपी ओलीलाई प्रधानमन्त्री मानेको हैन् । ओलीलाई प्रधानमन्त्री स्वीकार्नुमा माओवादीका आफ्नै स्वार्थ र बाध्यताहरु छन् । चरम वितृष्णाका कारण माओवादीभित्र पहिरो गइरहँदा प्रचण्ड माओवादी सरकारमा आएको हो, जसले उसको पार्टीभित्र कार्यकर्तालाई भुलाउन केही सहज बनेको छ । गठबन्धनलाई रोजेका मन्त्रालय दिएर प्रधानमन्त्री ओलीले गठबन्धनको विश्वास लिन खोजे । जसको एमालेभित्रै पनि सुरुवाती दिनहरुमा विरोध भयो । अर्को निर्वाचन गरेर सत्ता बुझाउने न्यूनतम सहमतिका साथ बनेको यो सरकार अहिले प्रचण्डकै कारण धर्मराउन थालेको छ । एकातिर प्रचण्ड प्रधानमन्त्री ओलीलाई ‘तपाईंकै नेतृत्वमा राष्ट्रिय सरकार मान्न तयार छौँ’ भनेर अल्मलाइरहेका छन्, अर्कोतिर आफ्ना प्रिय पात्र कृष्णबहादुर महरालाई लगाएर भारत र चीनसँग वार्ता गरिरहेका छन् । यो भन्दा ठूलो कलाकारिता के हुन सक्छ ? शेरबहादुर देउवा उनका निर्देशकझैँ देखिएका छन् । बढी महत्वाकांक्षा पाल्दा उनको यसअघिको सरकार ९ महिनामै ढलेको थियो, त्यसपछि जति बल गरेपनि प्रधानमन्त्री बन्न नसकेका प्रचण्डलाई अहिले फेरि प्रधानमन्त्री बन्ने हुटहुटीले सताएको छ । तर, उनलाई के थाहा छैन् भने यो २०६६ बैशाखको भन्दा कच्चा खेल हुनेछ ।
भारत र काँग्रेसको चाहनामा सरकार त ढल्ला, भारतले मधेशीसहितको गठबन्धन पनि बनाइदेला, उनी एमालेबिनाको बहुमतीय सरकारको केही महिना प्रधानमन्त्री पनि बन्लान, तर त्यो प्रचण्ड आफैका लागि आत्मघाती हुनेछ । गठबन्धनका निर्माता भारत र निर्देशक शेरबहादुर देउवाले केही महिनाभित्रै त्यो सरकार ढाल्नेछन्, किनकी भारतलाई प्रचण्डमात्रै होइन्, शेरबहादुर देउवा प्रधानमन्त्री चाहिएको छ ।
भारत र काँग्रेसको चाहनामा सरकार त ढल्ला, भारतले मधेशीसहितको गठबन्धन पनि बनाइदेला, उनी एमालेबिनाको बहुमतीय सरकारको केही महिना प्रधानमन्त्री पनि बन्लान, तर त्यो प्रचण्ड आफैका लागि आत्मघाती हुनेछ । गठबन्धनका निर्माता भारत र निर्देशक शेरबहादुर देउवाले केही महिनाभित्रै त्यो सरकार ढाल्नेछन्, किनकी भारतलाई प्रचण्डमात्रै होइन्, शेरबहादुर देउवा प्रधानमन्त्री चाहिएको छ । भलै ओली सरकार ढाल्न भारतले उनलाई नायकका रुपमा प्रयोग गर्नेछ ।
प्रचण्डलाई उचाल्नुभित्रको रहस्य
ओली नेतृत्वको सरकार किन यसरी धर्मराउँदैछ त ? प्रचण्डलाईलाई उचाल्ने काम किन भइरहेको छ ? राष्ट्रिय सरकार त आवरणमात्रै हो, त्यसभित्र लुकेका खास सत्य भिन्नै छन्, जुन अव्यक्त छन्:
१) ओलीको लोकप्रियता
२) काँग्रेस–माओवादीलाई मनोवैज्ञानिक त्रास
३) चिनियाँ राष्ट्रपतिको नेपाल भ्रमण
४) मोदीको इगो र भारतको भूमिकाविहीन
खासगरि, ओली सरकार ढाल्नुमा भारत र चीनबीचको जुधाइ जति छ, त्यति नै घरेलु राजनीतिक कारण पनि छ । मनमोहन अधिकारीले नेतृत्व गरेको नौ महिने सरकारको झल्को दिने गरी ओलीले काम गरिरहेका छन् । अर्थात २०५१ सालपछि बनेका सबै सरकार ओली सरकारको सामु फिक्का देखिएका छन् । ओलीको लोकप्रियता प्रतिस्पर्धी काँग्रेस र माओवादीलाई मात्रै होइन्, आफ्नै दलभित्र पनि कतिपयलाई टाउको दुखाइको विषय बनेको छ । जो ओलीलाई प्रधानमन्त्री पदमा धेरै टिकेको हेर्न चाहन्छन् ।
ओली सरकार ढाल्नुमा भारत र चीनबीचको जुधाइ जति छ, त्यति नै घरेलु राजनीतिक कारण पनि छ । मनमोहन अधिकारीले नेतृत्व गरेको नौ महिने सरकारको झल्को दिने गरी ओलीले काम गरिरहेका छन् । अर्थात २०५१ सालपछि बनेका सबै सरकार ओली सरकारको सामु फिक्का देखिएका छन् । ओलीको लोकप्रियता प्रतिस्पर्धी काँग्रेस र माओवादीलाई मात्रै होइन्, आफ्नै दलभित्र पनि कतिपयलाई टाउको दुखाइको विषय बनेको छ ।
ओली सरकारले ठूलो छलाङ नमारेपनि उनीप्रति यतिधेरै जनविश्वास देखिएको छ, लामै समय मुलुकको नेतृत्व गर्ने अवसर प्राप्त गरे मुलुकको विकासले गति लिन्छ भन्ने विश्वास र भरोसा एमालेइतरका कार्यकर्तामा पनि देखिएको छ । जुन देउवा र प्रचण्डका लागि ‘थ्रेट’ हो । काँग्रेसलाई आगामी चुनावमा आफ्नो पार्टीले पहिलोस्थान गुमाउने डर छ भने प्रचण्डलाई सत्तागठबन्धनमा रहेर पनि त्यसको जस ओली र एमालेले मात्रै पाएको आरिस छ । यसैभित्र खेलिरहेको छ, भारत ।
केपी ओलीलाई सँधै भारतीय पक्षपोषकको आरोप लाग्ने गरेपनि खास समयमा उनले आफ्नो ‘स्ट्याण्ड’ प्रष्ट पारिदिए । संविधान लेखनका बेला ओलीले आफ्नै निवासमा भेट्न आइपुगेका नरेन्द्र मोदीका विशेष दूत र भारतीय राजदूतलाई हप्काएर पठाइदिए । नेपालको संविधान नेपालीले नै बनाउने भन्दै उनले संविधान जारी गर्न नेतृत्व लिए । ‘सानो देश’का नेताको यो अडान विश्व राजनीतिको खेलाडी भारतलाई चित्त बुझ्ने कुरै भएन । त्यसबेलादेखि नै ‘इगो’ साँधेर बसेका नरेन्द्र मोदीलाई ओली प्रधानमन्त्री भएपछि निकै ठूलो टाउको दुखाइ बनेको छ । उनी कुनै पनि हालतमा ओलीलाई हटाउन चाहन्छन् । क्रुर नाकाबन्दीपछि पनि ओली सरकार नहल्लिएपछि प्रचण्ड र देउवालाई मोदीले कार्डका रुपमा प्रयोग गरिरहेका छन् । देउवालाई काँग्रेसको सभापतिमा जिताउन भारतले सहयोग गरेको आरोप काँग्रेसभित्र नै लाग्ने गरेको छ । रामचन्द्र पौडेललाई हराएर देउवालाई काँग्रेस सभापतिमा जिताउनेदेखि भावी प्रधानमन्त्रीको रुपमा तयार पार्ने काम भारतले नै गरिरहेको छ । तसर्थ, भारत प्रचण्डलाई होइन्, देउवालाई चाहन्छ । भलै दुई–तीनमहिना प्रचण्डलाई प्रधानमन्त्री बनाएर भए पनि भारत आफ्नो यो स्वार्थपूर्ति गन इच्छुक देखिन्छ ।
यता, चिनियाँ राष्ट्रपतिको नेपाल भ्रमण भारतका लागि अर्को टाउको दुखाइ बनेको छ । चिनियाँ राष्ट्रपतिको नेपाल भ्रमण रोक्न नसके नेपालमा आफ्नो प्रभुत्व बचाउन नसक्ने निष्कर्षमा भारत देखिन्छ । चिनियाँ राष्ट्रपतिको आसन्न नेपाल भ्रमणका क्रममा विभिन्न विकास सम्झौता हुने र त्यसले नेपालको विकासमा दूरगामी महत्व राख्नेछ । चिनियाँहरु उदार बनेर नेपालको विकासमा लगानी गर्न चाहेको चीनको प्रतिस्पर्धी भारतलाई चित्त बुझ्ने प्रश्नै भएन । केही दिन अघि भारतीय राष्ट्रपति प्रणब मुखर्जी नेपाल आउन चाहेको प्रायोजित समाचार नेपाली मिडियामा आएको थियो । कारण– चीनका राष्ट्रपति भन्दा पहिला भारतका राष्ट्रपतिलाई नेपालमा स्वागत गर्नुपर्छ भन्ने बहस बुलन्द बनोस् भन्ने भारत चाहन्थ्यो । अब त्यो पनि सम्भव देखिएन् । किनकी केपी ओली चिनियाँ राष्ट्रपतिलाई रातो कार्पेट बिछ्याउन तम्तयार भएर बसेका छन् । तसर्थ, छिमेकीलाई ‘साइज’मा राख्दै नेपाललाई आफ्नै लयमा अगाडि बढाउने केपी ओली पटकपटक शिकार भइरहेका छन् । संविधान निर्माणमा नेतृत्व गरेको काँग्रेसले संविधान जारी भएलगत्तै आफ्ना तत्कालिन सभापति सुशील कोइरालालाई ओलीसँग चुनाव लडाएर जुन गल्ती गरेको छ, त्यो गल्ती नदोहो¥याउनुमै उसको हित छ । किनकी त्यतिबेला काँग्रेसले बुद्दि पु¥याएको भए अहिलेको राजनीतिक समीकरण अर्कै हुने थियो ।
प्रचण्डलाई त झन् ओली सरकार ढाल्नु आत्मघाती सावित हुनेछ । न उनी काँग्रेसको समर्थनमा प्रधानमन्त्री बन्नेछन्, न त एमालेको समर्थन नै पाउनेछन् । बाटोको बुर्की बन्नुभन्दा प्रचण्डमा अहिलै चेत आओस् । उनी यही गठबन्धन टिकाउन सके भने बरु एक दिन प्रधानमन्त्री बन्नेछन् ।
 

समाचार

अर्थ

पर्यटन

सम्पर्क ठेगाना

  • राजमार्ग चौराहा, बुटबल रुपन्देही , लुम्विनी
  • ईमेल
  • info@lumbininews.com

    siddarthamedia2014@gmail.com

लुम्बिनी न्युज समुह

  • अध्यक्ष
  • - भवानी प्रसाद घिमिरे